DERGİMİZİN 150. SAYISI

Eylül 2019

TAKDİM / Editör

İnsanoğlu, hayata dair çözümlerinde birtakım düşünce ve görüşleri referans almış, hayatını bu referanslar ışığında şekillendirmiştir. Bu referanslar kimi zaman vahiy kaynaklı olurken kimi zaman da insan dehasından neşet etmiştir. İslâm gibi vahiy kaynaklı fikir ve ...

BATI DÜŞÜNCE TARİHİNE GENEL BİR BAKIŞ / Serdar Yılmaz

İçinde bulunduğumuz çağda insanlığın karşı karşıya kaldığı en büyük ve en temel sorun nedir diye bir soru sorulsa, aklı başında olan ve temiz bir fıtrata sahip herkesin vereceği ilk cevaplardan birisi herhâlde “Batı düşüncesinin hâkimiyetidir.” cevabı olacaktır. ...

ÇAĞDAŞ BATI DÜŞÜNCESİNİN PUTU: POZİTİVİZM VE BİLİMCİLİK / Dr. Abdurrahim Şen

Fransızca’da “gerçek, olgu, kesin, kanıtlanmış, olumlu” gibi anlamlara gelen pozitif kelimesinden türetilmiş olan pozitivizm sadece fiziksel veya maddi olguların gerçekliğini savunan bilim anlayışıdır. İlk olarak Saint Simon (1760-1825) tarafından öne sürülmüş olmakla ...

ÖZGÜRLÜKLER DÜŞÜNCESİ VE LİBERALİZM / Mahmut Kar

Farazi olmayan her fikir yönetme ve düzen kurma amaçlıdır. Yönetme ve düzen kurma işinde merkezde kimin olacağı konusu en belirleyici konudur. İlahi gücü ve yaratılışı sadece vicdani olarak değil pratikte de -dünya hayatında- kabul eden yönetim ve düzenler merkeze ...

HAKİKATİ İFSAT EDEN DÜŞÜNCE: RASYONALİZM/AKILCILIK / İbrahim Er

Rasyonalizm, gerçek bilginin ölçüsünü ve doğruluğunu yalnızca akıl olarak kabul eden görüşlerin meydana getirdiği felsefe akımının genel adıdır. Filozoflara ve yaşadıkları dönemlere göre bu konuda birtakım farklı görüşler ortaya çıkmış olsa da gerçek bilginin ...

İNSANI İFSAT EDEN DÜŞÜNCE: HÜMANİZM/İNSANCILIK / Ahmet Sivren

Fransızca kökenli “humanisme” kelimesinin karşılığı olan “hümanizm”, bilimsel felsefik bir kavram olarak “insancılık, beşeriyetçilik, insan odaklılık, insan merkezcilik” anlamlarında kullanılır. Bu anlayış, tanrı merkezcilik yerine insan merkezli; insanın ...

MODERNİZM VE POSTMODERNİZM / Bekir Kurtuluş

Avrupa’ya en karanlık dönemini yaşatan Orta Çağ kilisesinin, monarkların ve baronların keyfi ve ayrımcı uygulamaları toplumda bir sarsıntı meydana getirdi. Endüljanslarla cennetten tapu satan kiliseye karşı “reform” (ıslah/yeniden şekillendirme) düşünceleri yayılmaya ...

BATILI TOPLUMLARIN YAŞAM FELSEFESİ: PRAGMATİZM/FAYDACILIK / Hakan Bolat

Biraz “mutluluğun” kimseye zararı olmaz. Herhalde bu masum düşünceden hareket eden antik Yunan filozofu Epikuros; insanın faydasına olan şeylerin, insana mutluluk getireceğini öngördü. Ne var ki bu savının 18 yy. ortalarında oluşmaya başlayan kapitalist ideolojinin mihenk ...

FITRATI İFSAT EDEN BATILI DÜŞÜNCELER: ATEİZM VE DEİZM / Musa Bayoğlu

Allah’ın varlığına iman etmek, insanlık tarihi kadar eski değil bilakis ilk insanla birlikte başlayan bir hakikattir. Çünkü ilk insan Âdem Aleyhi’s Selam ilk peygamberdir. Allah’a iman etmiş ve insanları Allah’ın varlığına ve birliğine davet etmiştir. İnsanlar ne ...

DETERMİNİZM: SEBEPLER, SONUÇLARI DOĞURUR MU? / Cahit Toprak

Son yıllarda ülkemizde ve dünyada değişen ve gelişen teknoloji, hayatımıza biz istemesek de farklı kavramları sokuşturmuş görünüyor. Zayıf ve akli temele oturmayan/oturtulamayan bu kavramlar, maalesef Müslümanların da tartışa geldiği ve vaktini beyhude geçirdiği münazara ...

NASYONALİZM/MİLLİYETÇİLİK VE ULUS DEVLETLER / Ahmet Sapa

Herkes tarafından kabul gören ortak bir tanımdan uzak olan nasyonalizmin, yaşanılan döneme ve düşünürlerin sahip oldukları dünya görüşüne göre birçok tanımı yapılmıştır.Almanca nationalismus, Fransızca nationalisme, İngilizce nationalism olarak geçen kelimenin ...

GAYE VASITAYI MEŞRU KILAR DİYEN MÜFSİT DÜŞÜNCE: MAKYAVELİZM / Kadir Kaşıkcı

Makyavelizm nedir? Batılı bir düşünce olarak Makyavelizm, siyaseti ahlaktan ve dinden ayıran, her türlü din kuralı ile ahlak kuralını hiçe sayan, amaca ulaşmak adına hiçbir kural tanımadan, her türlü yolu mubah gören bir düşünce akımıdır.Makyavelizm,1469-1527 yılları ...

BENCİLLİĞİ FIRSAT SAYAN DÜŞÜNCE: OPORTÜNİZM/FIRSATÇILIK / Yusuf Yavuzkan

İlk kez 19. yüzyılda İtalyan politikasında kullanılan “opportunismo” (fırsatçılık) kelimesi kapitalist ideolojide bir akım hâlini alan biçimi ile bencil çıkarlar için koşullardan bilinçli olarak yararlanmak olarak tanımlanır.[1] Ahlaki olarak pek çok toplumda yadırganan ...

BATILI MİSTİSİZM/GİZEMCİLİK DÜŞÜNCESİ VE MÜSLÜMAN ZİHİNLER / Abdullah İmamoğlu

Yaklaşık iki asırlık bir tarihsel süreç içinde Batı’dan hareketle ve Batı’ya doğru evrilen hatta savrulan İslâm dünyası maalesef “izm”lere hayatında yer vermeye başlamıştır. Zaman zaman bu “izm”ler Batı’dan etkilenen Müslüman bireylerin düşünce ...

YARATICIYA SÖZ HAKKI TANIMAYAN SEKÜLARİZM/LAİKLİK / Yılmaz Çelik

Günümüz Batı dünyasını tanımak kapitalizmi tanımaktan geçer. 19. yüzyılın başlarında 1789 Fransız İhtilali sonrası ortaya çıkan, I. ve II. Dünya savaşları olmak üzere iki büyük savaş ve bölgesel savaşlarla 200 milyondan fazla insanın ölümüne yol açan, Batı ...

MATERYALİZM AKİDESİ VE ONDAN FIŞKIRAN İDEOLOJİ: SOSYALİZM / Fatih Doğdu

Aciz ve sınırlı olan insan aklı, tarih boyunca insana, hayata, kâinata ve bunların öncesi ve sonrası ile alakalı fikirleri ortaya atabilmek için farklı düşünce akımları icat etmiştir. “Ölümden sonra ne var?”, “Dünyaya gelmeden önce neredeydik?”, “Dünyada bulunma ...

FİKRÎ AKIMLARIN İSLÂM DÜNYASINA TESİRİ / Kurtuluş Sevinç

Giriş Tarihin başlangıcından günümüze kadar insanlar çok değişik siyasal ve ekonomik sistemler altında hayatlarını idame ettirmişler, monarşiler, oligarşiler, değişik demokrasi tipleri ve farklı diktatörlükler onları esir almıştır. Yine insanlık değişik dönemlerde ...